
Linnaeus, 1753
❝
L’ortie est une plante commune, connue de tous. Mais tous les pieds ne sont pas égaux en matière d’épines urticantes. Ceux qui sont souvent malmenés (piétinements, plantes broutées) développent plus de piquants que ceux des sous-bois par exemple, qui sont plus à l’abri des diverses agressions. C’est une plante qui compte un très grand nombre d’hôtes.
Famille : Urticaceae
Difficulté de détermination

Statut de conservation

Préoccupation mineure à l’échelle nationale, européenne et mondiale
Identification
• tige simple, dressée et robuste
• plante recouverte de longs poils raides urticants
• inflorescences en grappes ramifiées à l’aisselle des feuilles
• inflorescences femelles pendantes
• inflorescences mâles dressées
• feuilles opposées, ovales, plus longues que larges, en cœur à la base
• feuilles fortement dentées, à dent terminale 3 fois plus longue que les subterminales
• feuilles pétiolées, à 2 stipules lancéolés à la base
• le fruit est une nucule en forme de petite lentille
Autres noms
Ortie dioïque
Étymologie
• Urtica vient du latin “urere = brûler”, en référence à ses poils urticants
• Dioica vient du grec “di = deux” et “oïkos = maison”, car les fleurs mâles et les fleurs femelles sont sur des pieds différents
Type végétatif / Sexualité
Vivace / Dioïque
Taille
30 à 150cm de haut, 20 à 80mm pour les inflorescences
Habitat
Sols riches en nitrates, décombres, broussailles, reposoirs de 0 à 2600m
Répartition géographique
Partout en France
Régions tempérées de presque tout le globe
Cartes INPN et GBIF
Période d’observation

Êtres vivants associés
• Acarien Diptilomiopidae : Quadracus urticarius
• Acarien Eriophyidae : Epitrimerus urticae, Phyllocoptes urticophilus
• Coléoptère Apionidae : Taeniapion urticarium
• Coléoptère Carabidae : Amara gebleri, Amara convexiuscula, Amara aenea, Amara eurynota, Harpalus rufipes, Harpalus affinis, Amara littorea, Acupalpus meridianus, Amara anthobia, Amara apricaria, Amara aulica, Amara bifrons, Amara consularis, Amara convexior, Amara familiaris, Amara ingenua, Amara montivaga, Amara ovata, Amara sabulosa, Amara similata, Amara spreta, Anisodactylus signatus, Calathus fuscipes, Harpalus atratus, Harpalus distinguendus, Harpalus honestus, Harpalus luteicornis, Harpalus rubripes, Harpalus signaticornis, Harpalus subcylindricus, Parophonus maculicornis, Harpalus griseus, Pterostichus melanarius, Stenolophus teutonus, Trechus quadristriatus, Zabrus tenebrioides
• Coléoptère Cerambycidae : Agapanthia cardui, Agapanthia villosoviridescens
• Coléoptère Chrysomelidae : Psylliodes attenuata
• Coléoptère Curculionidae : Exomias pellucidus, Otiorhynchus tenebricosus, Phyllobius pomaceus, Otiorhynchus krattereri, Otiorhynchus obsidianus, Phyllobius pomaceus, Phyllobius thalassinus, Otiorhynchus kollari, Otiorhynchus multipunctatus, Nedyus quadrimaculatus, Parethelcus pollinarius
• Coléoptère Kateretidae : Brachypterus urticae
• Diptère Agromyzidae : Agromyza anthracina, Agromyza pseudoreptans, Agromyza reptans, Melanagromyza aenea, Phytomyza flavicornis
• Diptère Cecidomyiidae : Dasineura dioicae, Dasineura urticae
• Diptère Tephritidae : Philophylla caesio
• Hétéroptère Anthocoridae : Anthocoris nemoralis, Orius niger, Orius minutus, Orius vicinus, Orius flagellum, Cardiastethus fasciiventris, Orius laevigatus
• Hétéroptère Cydnidae : Tritomegas sexmaculatus
• Hétéroptère Lygaeidae : Stygnocoris fuligineus, Beosus maritimus, Scolopostethus thomsoni, Scolopostethus affinis, Heterogaster urticae
• Hétéroptère Miridae : Orthotylus marginalis, Deraeocoris serenus, Orthotylus prasinus, Compsidolon salicellum, Deraeocoris ruber, Lygus pratensis, Lygus punctatus, Dicyphus errans, Calocoris alpestris, Closterotomus fulvomaculatus, Closterotomus biclavatus, Closterotomus norwegicus, Grypocoris sexguttatus, Lygus wagneri, Grypocoris stysi, Lygocoris pabulinus, Orthonotus rufifrons, Adelphocoris quadripunctatus, Plagiognathus chrysanthemi, Liocoris tripustulatus, Halticus saltator, Apolygus lucorum, Apolygus spinolae, Orthotylus ochrotrichus, Mermitelocerus schmidtii, Calocoris affinis, Heterotoma planicornis
• Hétéroptère Pentatomidae : Eysarcoris venustissimus, Palomena prasina
• Homoptère Acanaloniidae : Acanalonia conica
• Homoptère Aleyrodidae : Aleyrodes lonicerae, Trialeurodes vaporariorum
• Homoptère Aphididae : Metopeurum urticae, Aulacorthum solani, Myzus ornatus, Aphis fabae, Aphis urticata, Microlophium carnosum, Aphis nasturtii, Macrosiphum euphorbiae
• Homoptère Aphrophoridae : Philaenus spumarius
• Homoptère Cicadellidae : Eupteryx atropunctata (?), Agallia consobrina, Aphrodes makarovi, Eupteryx aurata, Eupteryx vittata, Eupteryx urticae, Euscelidius schenckii, Orientus ishidae, Macropsis scutellata, Eupteryx oscorum, Macrosteles variatus, Eupteryx calcarata, Eupteryx cyclops, Hyalesthes obsoletus
• Homoptère Coccidae : Parthenolecanium corni
• Homoptère Dictyopharidae : Dictyophara europaea
• Homoptère Flatidae : Metcalfa pruinosa
• Homoptère Ortheziidae : Orthezia urticae
• Homoptère Triozidae : Trioza urticae
• Hyménoptère Tenthredinidae : Pachyprotasis antennata
• Lépidoptère Choreutidae : Anthophila fabriciana
• Lépidoptère Crambidae : Anania hortulata, Sitochroa verticalis
• Lépidoptère Erebidae : Arctia caja, Spilosoma lubricipeda, Rhyparia purpurata, Phragmatobia fuliginosa, Callimorpha dominula, Hypena obesalis, Euplagia quadripunctaria, Spilosoma lutea, Hypena proboscidalis, Diacrisia sannio
• Lépidoptère Geometridae : Biston betularia, Alcis repandata, Eupithecia subfuscata, Xanthorhoe quadrifasiata, Dysstroma truncata
• Lépidoptère Hepialidae : Phymatopus hecta
• Lépidoptère Noctuidae : Autographa buraetica, Noctua fimbriata, Noctua janthina, Noctua interjecta, Xestia ditrapezium, Xestia triangulum, Xestia xanthographa, Naenia typica, Anaplectoides prasina, Melanchra persicariae, Polia nebulosa, Orthosia gothica, Noctua pronuba, Noctua comes, Gortyna flavago, Mormo maura, Athetis lepigone (?), Xestia stigmatica, Euplexia lucipara, Phlogophora meticulosa, Agrochola litura, Autographa bractea, Abrostola tripartita, Abrostola triplasia, Macdunnoughia confusa, Autographa gamma, Acronicta auricoma, Diachrysia chrysitis
• Lépidoptère Nymphalidae : Aglais io, Vanessa atalanta, Aglais urticae, Polygonia c-album, Araschnia levana
• Lépidoptère Pyralidae : Pleuroptya ruralis
• Lépidoptère Tortricidae : Clepsis rurinana, Celypha lacunana, Clepsis spectrana
• Thysanoptère Phlaeothripidae : Haplothrips subtilissimus
• Thysanoptère Thripidae : Thrips validus, Apterothrips secticornis, Aptinothrips stylifer, Mycterothrips latus, Taeniothrips picipes, Thrips vulgatissimus, Thrips euphorbiae, Chirothrips manicatus, Dendrothrips saltatrix, Thrips tabaci, Thrips flavus, Thrips major, Thrips fuscipennis, Thrips urticae
• Champignons : Mycosphaerella superflua, Synchytrium aureum, Ascochyta urticae, Erysiphe urticae, Pseudoperonospora urticae, Phyllosticta urticae, Puccinia caricicola, Puccinia biporospora, Puccinia iridis, Puccinia urticae-acutae, Puccinia urticae-acutiformis, Puccinia urticae-flaccae, Puccinia urticae-frigidae, Puccinia urticae-hirtae, Puccinia urticae-inflatae, Puccinia urticae-paniceae, Puccinia urticae-pilosae, Puccinia urticae-ripariae, Puccinia urticae-umbrosae, Puccinia urticae-vaginatae, Puccinia urticae-vesicariae, Puccinia urticata
Espèces semblables
Celle-ci a été photographiée en Norvège, où pousse aussi Urtica urens. Cependant, cette dernière a des feuilles aussi larges que longues et ses inflorescences sont de petites grappes non ramifiées.
Sources
• Plant Parasites of Europe
• FLOREALPES
• Maflorefc
• Tela Botanica
• Infoflora
• INPN
• Wikipédia




