
(L.) Maxim., 1879
❝
Cette belle plante pousse souvent en nombre dans les milieux humides. Une très grande quantité d’arthropodes vivent à ses dépens.
Famille : Rosaceae
Difficulté de détermination

Statut de conservation

Préoccupation mineure à l’échelle nationale, européenne et mondiale
Identification
• plante dressée
• nombreuses fleurs blanc crème disposées en corymbe ramifié
• étamines très longues
• feuilles divisées en 5 à 9 paires de larges folioles doublement dentées, ressemblant à des feuilles d’orme
• foliole terminale trilobée
• stipules dentés et demi-circulaires
• le fruit est formé de 5 à 9 carpelles, contournés en spirale les uns autour des autres
Autres noms
Filipendule ulmaire, Spirée ulmaire
Type végétatif / Sexualité
Vivace / Androdioïque
Étymologie
• Filipendula vient du latin “filum = fil” et “pendulus = suspendu, qui pend”, en référence à la racine formées de tubercules reliés par de minces racines
• Ulmaria vient de “Ulmus = orme”, en référence aux folioles semblables à des feuilles d’orme
Taille
50 à 150cm de haut, 4 à 10mm pour une fleur
Habitat
Divers milieux humides (marécages, fossés, prairies humides…), de 0 à 2100m
Répartition géographique
Presque toute la France, rare en région méditerranéenne.
Europe, surtout centrale et septentrionale, Asie occidentale et boréale, est de l’Amérique du nord
Carte INPN
Carte GBIF
Floraison

Êtres vivants associés
• Acarien Eriophyidae : Epitrimerus filipendulae
• Coléoptère Attelabidae : Apoderus erythropterus
• Coléoptère Chrysomelidae : Orsodacne cerasi, Altica engstroemi, Galerucella tenella, Neocrepidodera transversa
• Coléoptère Curculionidae : Neoglanis ovalis, Phyllobius glaucus, Anthonomus brunnipennis
• Diptère Agromyzidae : Agromyza filipendulae, Agromyza idaeiana, Agromyza sulfuriceps
• Diptère Anthomyiidae : Pegomya rubivora
• Diptère Cecidomyiidae : Dasineura spiraeae, Dasineura engstfeldi, Dasineura harrisoni, Dasineura pustulans, Dasineura ulmaria
• Hétéroptère Miridae : Lygus wagneri, Apolygus spinolae, Lygocoris pabulinus, Macrotylus cruciatus, Closterotomus fulvomaculatus
• Homoptère Aleyrodidae : Aleyrodes lonicerae
• Homoptère Aphididae : Aphis ulmariae, Macrosiphum cholodkovskyi, Amphorophora gei, Aphis nudicauda
• Homoptère Cicadellidae : Micantulina pseudomicantula, Sonronius dahlbomi, Arboridia parvula, Empoasca ossiannilssoni, Eupteryx signatipennis, Edwardsiana sociabilis, Macrosteles septemnotatus
• Hyménoptère Argidae : Arge ciliaris
• Hyménoptère Cephidae : Phylloecus xanthostoma
• Hyménoptère Pamphilidae : Onycholyda sertata
• Hyménoptère Tenthredinidae : Aglaostigma alpinum (?), Aglaostigma nebulosum (?), Claremontia alchemillae, Rhogogaster scalaris, Allantus truncatus, Empria alector, Empria pallimacula, Claremontia tenuicornis, Taxonus alboscutellatus, Cladius pectinicornis, Monophadnoides rubi, Tenthredo ferruginea, Pachyprotasis antennata, Empria pumila, Empria pumilioides, Empria pravei, Allantus calceatus, Rhogogaster chlorosoma, Pristiphora pallidiventris, Fenella nigrita
• Lépidoptère Coleophoridae : Coleophora potentillae, Coleophora spiraeella, Coleophora violacea
• Lépidoptère Erebidae : Rhyparia purpurata, Phragmatobia fuliginosa, Callimorpha dominula, Orgyia antiqua, Arctia caja
• Lépidoptère Gelechiidae : Monochroa lutulentella
• Lépidoptère Geometridae : Scopula immutata, Selenia dentaria, Erannis defoliaria, Chloroclystis v-ata, Eupithecia satyrata, Mesoleuca albicillata, Dysstroma citrata
• Lépidoptère Hesperiidae : Pyrgus malvae, Pyrgus armoricanus
• Lépidoptère Lasiocampidae : Lasiocampa quercus, Macrothylacia rubi
• Lépidoptère Lycaenidae : Celastrina argiolus
• Lépidoptère Nepticulidae : Stigmella filipendulae
• Lépidoptère Noctuidae : Orthosia gothica, Xestia atrata (?), Hydraecia micacea, Gortyna flavago, Athetis pallustris, Acronicta auricoma
• Lépidoptère Nymphalidae : Melitaea diamina (?), Neptis rivularis, Argynnis paphia, Brenthis ino
• Lépidoptère Pyralidae : Pleuroptya ruralis
• Lépidoptère Saturniidae : Saturnia pavonia, Saturnia pavoniella
• Lépidoptère Tortricidae : Celypha lacunana, Celypha siderana, Clepsis pallidana, Clepsis spectrana, Syndemis musculana, Archips podana, Cnephasia stephensiana, Cnephasia stephensiana, Acleris laterana (?), Acleris rufana, Acleris aspersana, Acleris shepherdana, Aphelia viburniana
• Thysanoptère Aeolothripidae : Aeolothrips intermedius
• Thysanoptère Thripidae : Thrips vulgatissimus, Thrips tabaci, Thrips fuscipennis, Thrips major, Thrips physapus
• Champignons : Ramularia ulmariae, Synchytrium aureum, Synchytrium ulmariae, Erysiphe ulmariae, Podosphaera filipendulae, Triphragmium ulmariae, Urocystis ulmariae
Espèces semblables
• La Spirée filipendule (Filipendula vulgaris) est ressemblante mais ses feuilles sont divisées en de très nombreux folioles étroits et dentés
Dans le Finnmark, où j’ai photographié celle présentée ici, c’est la seule espèce présente
Sources
• FLOREALPES
• Maflorefc
• INPN
• Dictionnaire etymologique de la flore francaise Gentil 1923
• Tela Botanica
• Wikipédia
• Plant Parasites of Europe







