Aller au contenu

Reine des prés (Filipendula ulmaria)

(L.) Maxim., 1879

Cette belle plante pousse souvent en nombre dans les milieux humides. Une très grande quantité d’arthropodes vivent à ses dépens.

Famille : Rosaceae

Difficulté de détermination

Statut de conservation

Préoccupation mineure à l’échelle nationale, européenne et mondiale

Identification

• plante dressée
• nombreuses fleurs blanc crème disposées en corymbe ramifié
• étamines très longues
• feuilles divisées en 5 à 9 paires de larges folioles doublement dentées, ressemblant à des feuilles d’orme
foliole terminale trilobée
stipules dentés et demi-circulaires
• le fruit est formé de 5 à 9 carpelles, contournés en spirale les uns autour des autres

Autres noms

Filipendule ulmaire, Spirée ulmaire

Type végétatif / Sexualité

Vivace / Androdioïque

Étymologie

Filipendula vient du latin “filum = fil” et “pendulus = suspendu, qui pend”, en référence à la racine formées de tubercules reliés par de minces racines
Ulmaria vient de “Ulmus = orme”, en référence aux folioles semblables à des feuilles d’orme

Taille

50 à 150cm de haut, 4 à 10mm pour une fleur

Habitat

Divers milieux humides (marécages, fossés, prairies humides…), de 0 à 2100m

Répartition géographique

Presque toute la France, rare en région méditerranéenne.
Europe, surtout centrale et septentrionale, Asie occidentale et boréale, est de l’Amérique du nord
Carte INPN
Carte GBIF

Floraison

Êtres vivants associés

Acarien Eriophyidae : Epitrimerus filipendulae
Coléoptère Attelabidae : Apoderus erythropterus
Coléoptère Chrysomelidae : Orsodacne cerasi, Altica engstroemi, Galerucella tenella, Neocrepidodera transversa
Coléoptère Curculionidae : Neoglanis ovalis, Phyllobius glaucus, Anthonomus brunnipennis
Diptère Agromyzidae : Agromyza filipendulae, Agromyza idaeiana, Agromyza sulfuriceps
Diptère Anthomyiidae : Pegomya rubivora
Diptère Cecidomyiidae : Dasineura spiraeae, Dasineura engstfeldi, Dasineura harrisoni, Dasineura pustulans, Dasineura ulmaria
Hétéroptère Miridae : Lygus wagneri, Apolygus spinolae, Lygocoris pabulinus, Macrotylus cruciatus, Closterotomus fulvomaculatus
Homoptère Aleyrodidae : Aleyrodes lonicerae
Homoptère Aphididae : Aphis ulmariae, Macrosiphum cholodkovskyi, Amphorophora gei, Aphis nudicauda
Homoptère Cicadellidae : Micantulina pseudomicantula, Sonronius dahlbomi, Arboridia parvula, Empoasca ossiannilssoni, Eupteryx signatipennis, Edwardsiana sociabilis, Macrosteles septemnotatus
Hyménoptère Argidae : Arge ciliaris
Hyménoptère Cephidae : Phylloecus xanthostoma
Hyménoptère Pamphilidae : Onycholyda sertata
Hyménoptère Tenthredinidae : Aglaostigma alpinum (?), Aglaostigma nebulosum (?), Claremontia alchemillae, Rhogogaster scalaris, Allantus truncatus, Empria alector, Empria pallimacula, Claremontia tenuicornis, Taxonus alboscutellatus, Cladius pectinicornis, Monophadnoides rubi, Tenthredo ferruginea, Pachyprotasis antennata, Empria pumila, Empria pumilioides, Empria pravei, Allantus calceatus, Rhogogaster chlorosoma, Pristiphora pallidiventris, Fenella nigrita
Lépidoptère Coleophoridae : Coleophora potentillae, Coleophora spiraeella, Coleophora violacea
Lépidoptère Erebidae : Rhyparia purpurata, Phragmatobia fuliginosa, Callimorpha dominula, Orgyia antiqua, Arctia caja
Lépidoptère Gelechiidae : Monochroa lutulentella
Lépidoptère Geometridae : Scopula immutata, Selenia dentaria, Erannis defoliaria, Chloroclystis v-ata, Eupithecia satyrata, Mesoleuca albicillata, Dysstroma citrata
Lépidoptère Hesperiidae : Pyrgus malvae, Pyrgus armoricanus
Lépidoptère Lasiocampidae : Lasiocampa quercus, Macrothylacia rubi
Lépidoptère Lycaenidae : Celastrina argiolus
Lépidoptère Nepticulidae : Stigmella filipendulae
Lépidoptère Noctuidae : Orthosia gothica, Xestia atrata (?), Hydraecia micacea, Gortyna flavago, Athetis pallustris, Acronicta auricoma
Lépidoptère Nymphalidae : Melitaea diamina (?), Neptis rivularis, Argynnis paphia, Brenthis ino
Lépidoptère Pyralidae : Pleuroptya ruralis
Lépidoptère Saturniidae : Saturnia pavonia, Saturnia pavoniella
Lépidoptère Tortricidae : Celypha lacunana, Celypha siderana, Clepsis pallidana, Clepsis spectrana, Syndemis musculana, Archips podana, Cnephasia stephensiana, Cnephasia stephensiana, Acleris laterana (?), Acleris rufana, Acleris aspersana, Acleris shepherdana, Aphelia viburniana
Thysanoptère Aeolothripidae : Aeolothrips intermedius
Thysanoptère Thripidae : Thrips vulgatissimus, Thrips tabaci, Thrips fuscipennis, Thrips major, Thrips physapus
Champignons : Ramularia ulmariae, Synchytrium aureum, Synchytrium ulmariae, Erysiphe ulmariae, Podosphaera filipendulae, Triphragmium ulmariae, Urocystis ulmariae

Espèces semblables

• La Spirée filipendule (Filipendula vulgaris) est ressemblante mais ses feuilles sont divisées en de très nombreux folioles étroits et dentés
Dans le Finnmark, où j’ai photographié celle présentée ici, c’est la seule espèce présente

Sources

FLOREALPES
Maflorefc
INPN
Dictionnaire etymologique de la flore francaise Gentil 1923
Tela Botanica
Wikipédia
Plant Parasites of Europe

Laisser un commentaire