
(L.) Hull, 1808
❝
Cette plante ressemble à s’y méprendre à une bruyère, mais ses fleurs ne sont pas en forme de cloche, les lobes de sa corolle sont divisés presque jusqu’à leur base
Famille : Ericaceae
Difficulté de détermination

Statut de conservation

Préoccupation mineure à l’échelle nationale et européenne
Espèce déterminante ZNIEFF
Identification
• sous arbrisseau à nombreux rameaux dressés
• inflorescence en grappe lâche
• fleurs roses et penchées
• corolle profondément divisée en 4 lobes roses plus courts que le calice
• 8 étamines ne dépassant pas de la corolle
• calice à 4 lobes pétaloïdes roses
• 4 bractéoles vertes à la base du calice
• feuilles linéaires densément imbriquées sur 4 rangs, persistantes
• le fruit est une capsule velue et globuleuse
Étymologie
• Calluna viendrait du grec “kallunô = nettoyer, rendre beau” car les tiges ligneuses étaient autrefois utilisées pour fabriquer des balais.
• Vulgaris signifie en latin “commun, ordinaire”
Type végétatif / Sexualité
Vivace / Hermaphrodite
Taille
Plante : 10 à 90cm de haut
Fleur : 2 à 3mm de long
Habitat
Landes, bois, clairières, pentes rocailleuses et coteaux arides de 0 à 2500m
Répartition géographique
Toute la France
Toute l’Europe, Asie occidentale, Maroc et îles Açores, Amérique boréale
Cartes INPN et GBIF
Période d’observation

Êtres vivants associés
• Acarien Eriophyidae : Calacarus pusillus, Aceria exigua
• Acarien Tetranychidae : Eotetranychus muscicola
• Coléoptère Carabidae : Bradycellus ruficollis
• Coléoptère Chrysomelidae : Arrhenocoela lineata, Lochmaea suturalis, Altica longicollis, Altica opacifrons
• Coléoptère Curculionidae : Strophosoma fulvicorne, Micrelus ferrugatus, Conorhynchus nigrivittis, Strophosoma sus, Strophosoma nebulosum, Micrelus ericae
• Hétéroptère Coreidae : Arenocoris waltlii, Ceraleptus lividus
• Hétéroptère Cydnidae : Adomerus biguttatus (?)
• Hétéroptère Lygaeidae : Scolopostethus cognatus, Pionosomus opacellus, Nysius helveticus, Tropistethus holosericus, Stygnocoris sabulosus, Rhyparochromus pini, Beosus maritimus, Megalonotus antennatus, Peritrechus angusticollis, Kleidocerys resedae, Stygnocoris cimbricus, Nysius helveticus, Tropidophlebia costalis, Kleidocerys ericae, Macrodema microptera
• Hétéroptère Miridae : Strongylocoris luridus, Brachycoleus steini, Lygus pratensis, Globiceps fulvicollis, Systellonotus triguttatus, Bothynotus pilosus (?), Deraeocoris scutellaris, Globiceps juniperi, Orthotylus ericetorum
• Hétéroptère Nabidae : Nabis ericetorum
• Hétéroptère Pentatomidae : Picromerus bidens, Rhacognathus punctatus, Eysarcoris ventralis, Stagonomus amoenus
• Hétéroptère Rhopalidae : Rhopalus parumpunctatus
• Hétéroptère Tingidae : Stephanitis oberti
• Homoptère Aleyrodidae : Calluneyrodes callunae
• Homoptère Aphididae : Ericaphis ericae, Ericaphis latifrons, Aphis callunae
• Homoptère Aphrophoridae : Aphrophora corticea
• Homoptère Cicadellidae : Planaphrodes trifasciatus, Scleroracus orichalceus, Ophiola decumana, Ophiola cornicula, Zygina rubrovittata, Ophiola russeola, Erythria aureola
• Homoptère Coccidae : Eulecanium franconicum
• Homoptère Disapididae : Diaspidiotus ostreaeformis, Lepidosaphes ulmi, Diaspidiotus bavaricus, Lepidosaphes ulmi
• Homoptère Eriococcidae : Rhizococcus devoniensis, Acanthococcus ericae, Acanthococcus baldonensis, Acanthococcus brevenniae
• Homoptère Ortheziidae : Arctorthezia cataphracta
• Homoptère Pseudococcidae : Peliococcus calluneti
• Homoptère Psyllidae : Strophingia proxima (?), Strophingia ericae
• Homoptère Ulopidae : Ulopa reticulata
• Lépidoptère Coleophoridae : Coleophora juncicolella, Coleophora pyrrhulipennella
• Lépidoptère Erebidae : Orgyia antiquoides, Schrankia taenialis, Arctia caja, Schrankia costaestrigalis, Dicallomera fascelina, Diacrisia sannio, Phragmatobia fuliginosa
• Lépidoptère Gelechiidae : Neofaculta ericetella, Prolita sexpunctella, Aristotelia ericinella
• Lépidoptère Geometridae : Compsoptera opacaria, Scopula nigropunctata, Dyscia fagaria, Lycia lapponaria, Selenia dentaria, Rhodostrophia vibicaria, Peribatodes rhomboidaria, Selidosema brunnearia, Alcis repandata, Ematurga atomaria, Perconia strigillaria, Scopula immorata, Eupithecia virgaureata, Odontopera bidentata, Synopsia sociaria, Eupithecia satyrata, Eupithecia absinthiata, Eupithecia subfuscata, Eupithecia subumbrata, Eupithecia nanata, Gymnoscelis rufifasciata, Eulithis testata, Dysstroma citrata, Dysstroma truncata, Cleora cinctaria, Idaea sylvestraria, Idaea contiguaria, Thalera fimbrialis, Pachycnemia hippocastanaria, Chlorissa viridata, Chlorissa cloraria
• Lépidoptère Lasiocampidae : Malacosoma castrensis, Lasiocampa quercus, Macrothylacia rubi
• Lépidoptère Lycaenidae : Celastrina argiolus, Plebejus argus, Plebejus idas, Callophrys rubi
• Lépidoptère Noctuidae : Sideridis reticulata, Lacanobia w-latinum, Ceramica pisi, Epilecta linogrisea, Eugnorisma glareosa, Eurois occulta, Xestia ashworthii, Xestia castanea, Xestia agathina, Coenophila subrosea, Protolampra sobrina, Orthosia gothica, Diarsia mendica, Diarsia dahlii, Diarsia rubi, Noctua pronuba, Noctua comes, Noctua fimbriata, Anarta myrtilli, Lacanobia oleracea, Lacanobia contigua, Lycophotia porphyrea, Polia hepatica, Lacanobia aliena, Phlogophora meticulosa, Phlogophora furnasi, Hyppa rectilinea, Agrochola macilenta, Conistra vaccinii, Conistra rubiginosa, Aporophyla nigra, Aporophyla lueneburgensis, Antitype chi, Acronicta menyanthidis, Acronicta auricoma, Acronicta rumicis, Syngrapha interrogationis, Lycophotia molothina
• Lépidoptère Oecophoridae : Pleurota bicostella
• Lépidoptère Pterophoridae : Amblyptilia acanthadactyla
• Lépidoptère Pyralidae : Selagia spadicella, Selagia argyrella, Rhodophaea formosa, Pempelia palumbella
• Lépidoptère Saturniidae : Saturnia pavonia
• Lépidoptère Scythrididae : Scythris ericetella
• Lépidoptère Tortricidae : Celypha lacunana, Phiaris schulziana, Celypha cespitana, Ancylis unguicella, Epinotia mercuriana, Rhopobota naevana, Syndemis musculana, Philedonides lunana, Acleris hyemana, Argyrotaenia ljungiana, Eupoecilia angustana, Aphelia viburniana
• Lépidoptère Zygaenidae : Rhagades pruni
• Thysanoptère Aeolothripidae : Aeolothrips ericae
• Thysanoptère Thripidae : Mycterothrips consociatus, Thrips vulgatissimus, Thrips flavus, Ceratothrips ericae
• Champignons : Erysiphe australiana, Golovinomyces orontii, Phytophthora citricola, Phytophthora cinnamomi, Thekopsora ericae
Espèces semblables
Aucune, les “vraies” bruyères (genre Erica, à qui elle ressemble beaucoup à première vue) ont des fleurs en forme de clochettes, à lobes beaucoup plus longuement soudés et dépassant nettement le calice.
Sources
• INPN
• FLOREALPES
• Tela Botanica
• Maflorefc
• Infoflora
• Bruyère ou callune ?
• Plant Parasites of Europe











